چرا به امام خمینی(ره) ولی امر مسلمین جهان گفته می شد ؟

و اکنون نیز به رهبر معظم انقلاب گفته می شود ؟

آیا هر فردی رهبر ایران باشد چنین لقبی متعلق به ایشان است ؟

ولايت بر مردم از شؤون ربوبيت الهي است . تنها با نصب و اذن خدا ، مشروعيت مي‏يابد . چنان كه معتقديم اين قدرت قانوني به پيامبر اكرم(ص) و امامان معصوم(ع داده شده است. در زمان غيبت بر اساس ادله عقلي متعدد و روايات زيادي كه از امامان معصوم(ع) وارد شده، فقيه جامع‏الشرايط عهده‏دار منصب ولايت و رهبري جامعه اسلامي مي‏باشد . از طرف امام زمان(عج) به صورت عام منصوب مي‏باشد .

بنابراين نام ولي امر مسلمين جهان، يكي از القاب واقعي براي مجتهد جامع‏الشرايطي است كه در زمان غيبت امام معصوم براي رهبري و اداره امور سياسي، اقتصادي، اجتماعي و... جامعه، از سوي امامان معصوم منصوب گرديده است . بر اين مطلب دلايل عقلي و نقلي متعددي دلالت دارد. مانند : توقيع شريف امام زمان كه مي‏فرمايند :

« و اما الحوادث الواقعه فارجعوا الي رواه احاديثنا فانهم حجتي عليكم و انا حجه الله عليهم » در توقيع از فقها باعنوان حجت ياد شده ، يعني فقيه بر همگان حجت است . معنايش اين است که فقيه بر همه مسلمانان ولايت دارد .

پس چنين نيست كه لقب ولايت و جانشيني از امامان معصوم(ع) را ولي‏فقيه براي خود برگزيده باشد. بلكه از طرف امامان معصوم داراي چنين مسؤوليتي مي‏باشد. اما اين كه چگونه ولي‏فقيه شيعه اثني‏عشري بر ديگر مسلمانان حتي غيرشيعه اثني‏عشري ولايت دارد، به دليل ادله متعدد عقلي و نقلي است كه ولي‏فقيه را جانشين پيامبر و ائمه اطهار مي‏داند . همان گونه كه اين بزرگواران بر همه مردم حتي كساني كه ولايت ايشان را قبول نداشتند ،حق ولايت داشتند، ولي‏فقيه جامع‏الشرايط هم داراي تمام اين شؤون مي‏باشد ، (1) همان‏گونه كه اقليم جغرافيايي، فتواي مجتهد و مرجع تقليد را شرعا محدود نمي‏كند. قلمرو ولايت‏فقيه را نيز شرعا محدود نمي‏سازد .

ولي‏فقيه شرعا مي‏تواند همه جوامع اسلامي روي زمين را اداره كند. ذاتا محدوديتي ندارد مگر مانع طبيعي يا سياسي در بين باشد، كه در اين صورت هر فقيهي كه داراي شرايط رهبري ولايت بود ، در منطقه خود كشور را اداره مي‏كند. اما اگر مانع سياسي نباشد، مليت ملاك نمي‏باشد، بلكه هر فقيهي كه در ساير شرايط رهبري اعلم باشد، ولايت دارد . ساير فقها فقط به وسيله نصب از طرف ولي‏فقيه اعلم (و آن هم در صورتي كه شرايط موجود بين‏المللي اجازه دهد و موانع سياسي در كار نباشد ) مي‏توانند رهبري منطقه خويش را داشته باشند .

نكته لازم در اين زمينه ، تابعيت از نظر اسلام مي‏باشد: از ديدگاه اسلام مرزهاي جغرافيايي جداكننده ملت‏ها و كشورها نيست. آنچه كه اهميت دارد مرز عقيدتي است . كره زمين به دو قسمت دارالاسلام و دارالكفر تقسيم مي‏شود .

به عقيده شيعيان سراسر دارالاسلام بايد تحت قيادت و امامت امام معصوم واحدي اداره شود . حاكمان هر منطقه از طرف او نصب و به كار گمارده شوند . همه آنان مجريان قانون اسلام و فرمان‏هاي امام معصوم خواهند بود، هر چند ممكن است در حوزه حكومت خويش اختياراتي از طرف امام معصوم به ايشان واگذار شود . نيز مقررات ويژه‏اي را در چارچوب قوانين اسلامي و با رعايت مصالح مسلمانان و به اقتضاي شرايط خاص زماني و مكاني به اجرا گذارند. (2 )

پي نوشت ها:

1 . مرجعيت، سيد هدايت اللّه‏ طالقاني، ص49 .

2 . آيت‏اللّه‏جوادي آملي، ولايت‏فقيه ،ص 400 و 478 ؛

فصلنامه حكومت اسلامي، سال اول، شماره اول،آيت‏اللّه‏مصباح يزدي، اختيارات ولي‏فقيه در خارج از مرزها، ص 81.

منبع : 

مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني