در بسياري از آيات بيان شده است که هرچه در اين جهان هست اجلي دارد.1

اجل يعني مدت معين؛ و درباره انسان، يعني مدت مقرر شده براي زندگي او. از اين رو به مرگ اجل مي گويند که بر دو قسم است:

قرآن دراين باره مي فرمايد: ايمان به دعوت انبياء و عمل به برنامه هاي انها جلوي اجل معلق را مي گيرد و سبب ادامه يافتن زندگي انسان تا اجل مسمّي مي شود.2

اينها امورى است كه براى همه قابل درك و تجربه است، واحدى نمى‏تواند آن را انكار كند. در زمينه حوادث ناخواسته نيز امورى وجود دارد كه مربوط به اجل معلق است كه آن نيز قابل انكار نمى‏باشد.

بنابراين اگر در روايات فراوانى آمده است كه انفاق در راه خدا يا صله رحم عمر را طولانى و بلاها را برطرف مى‏سازد در حقيقت ناظر به همين عوامل است.

و هر گاه ما اين دو نوع اجل و سرآمد عمر را از هم تفكيك نكنيم درك بسيارى از مسائل در رابطه با «قضا و قدر» و «تأثير جهاد و تلاش و كوشش در زندگى انسانها» لاينحل خواهد ماند.

اين بحث را ضمن يك مثال ساده مى‏توان روشن ساخت، و آن اينكه: انسان يك دستگاه اتومبيل نو تهيه مى‏كند كه طبق پيش بينى‏هاى مختلفى كه در ساختمان آن به كار رفته مى‏تواند مثلا بيست سال عمر كند، اما مشروط به اينكه به آن دقيقاً برسند، و مراقبتهاى لازم را به عمل آورند، در اين صورت اجل حتمى اين اتومبيل همان بيست سال است كه از آن فراتر نمى‏رود. ولى اگر مراقبتهاى لازم انجام نشود و آن را به دست افراد ناآگاه و لاابالى بسپارند و بيش از قدرت و ظرفيت از آن كار بكشند، و در جاده‏هاى پرسنگلاخ همه روزه آن را به كار گيرند ممكن است عمر بيست ساله آن به نصف يا به کمتر تنزل پيدا كند. اين همان «اجل معلق» آن است.

پس نتيجه مي گيريم كه انواع اجل بر سه نوع مي باشند :

از امام باقر عليه السلام آمده است:«نيکوکاري و انفاق پنهاني فقز را برطرف و عمر را افزون مي کند و مانع هفتادگونه مرگ و مير بد مي شود.»4 پس اين که در روايات فراواني آمده است که انفاق يا صله رحم عمر را طولاني و بلاها را برطرف مي کند .

بدين معناست که اجل معلق را مانع مي شود 3.

منابع :