بهره اى كه شيعه از خلافت پنج ساله على (ع ) برداشت

على (ع ) در خلافت چهار سال و نه ماهه خود اگر چه نتوانست اوضاع درهم ريخته اسلامى را كاملا بحال اولى كه داشت برگرداند ولى از سه جهت عمده موفقيت حاصل كرد .

1 - بواسطه سيرت عادله خود قيافه جذاب سيرت پيغمبر اكرم (ص ) را بمردم خاصه بنسل جديد نشان داد وى در برابر شوكت كسرائى و قيصرى معاويه در ذى فقرا و مانند يكى از بينواترين مردم زندگى ميكرد وى هرگز دوستان و خويشاوندان و خاندان خود را بر ديگران مقدم نداشت و توانگرى را بگدائى و نيرومندى را بناتوانى ترجيح نداد .

2 - با آنهمه گرفتاريهاى طاقت فرسا و سرگرم كننده , ذخاير گرانبهائى از معارف الهيه و علوم حقه اسلامى را ميان مردم بيادگار گذاشت .

مخالفين على (ع ) ميگويند : وى مرد شجاعت بود نه مرد سياست زيرا او ميتوانست در آغاز خلافت خود با عناصر مخالف موقتا از در آشتى و صفا درآمده آنان را با مداهنه راضى و خوشنود نگهدارد و بدين وسيله خلافت خود را تحكيم كند سپس به قلع و قمع شان بپردازد .

ولى اينان اين نكته را ناديده گرفته اند كه خلافت على يك نهضت انقلابى بود و نهضتهاى انقلابى بايد از مداهنه و صورت سازى دور باشد مشابه اين وضع در زمان بعثت پيغمبر اكرم (ص ) نيز پيش آمد و كفار و مشركين بارها بآن حضرت پيشنهاد سازش دادند و اينكه آن حضرت بخدايانشان متعرض نشود ايشان نيز كارى با دعوت وى نداشته باشند .

ولى پيغمبر اكرم (ص ) نپذيرفت با اينكه ميتوانست در آن روزهاى سخت مداهنه و سازش كرده موقع خود را تحكيم نمايد سپس بمخالفت دشمنان قد علم كند , اساسا دعوت اسلامى هرگز اجازه نميدهد كه در راه زنده كردن حقى حق ديگرى كشته شود يا باطلى را با باطل ديگرى رفع نمايند و آيات زيادى در قرآن كريم در اين باره موجود است .

گذشته از اينكه مخالفين على در راه پيروزى و رسيدن بهدف خود از هيچ جرم و جنايت و نقض قوانين صريح اسلام ( بدون استثناء ) فرو گذارى نميكردند و هر لكه را بنام اينكه صحابى هستند و مجتهدند ميشستند ولى على بقوانين اسلام پاى بند بود . از على عليه السلام در فنون متفرقه عقلى و دينى و اجتماعى نزديك به يازده هزاركلمات قصار ضبط شده .

معارف اسلام را  در سخنرانيهاى خود با بليغترين لهجه و روانترين بيان ايراد نموده  وى دستور زبان عربى را وضع كرد و اساس ادبيات عربى را بنياد نهاد وى اول كسى است كه در اسلام كه در فلسفه الهى غوركرده  بسبك استدلال آزاد و برهان منطقى سخن گفت و مسائلى را كه تا آنروز درميان فلاسفه جهان مورد توجه قرار نگرفته بود طرح كرده و در اين باب بحدى عنايت بخرج ميداد كه در بحبوحه جنگها به بحث علمى ميپرداخت .

3 - گروه انبوهى از رجال دينى و دانشمندان اسلامى را تربيت كرد  كه در ميان ايشان جمعى از زهاد و اهل معرفت مانند اويس قرنى و كميل بن زياد و ميثم تمار و رشيد هجرى وجود دارند كه در ميان عرفاء اسلامى مصادر عرفان شناخته شده اند وعده اى مصادر اوليه علم فقه و كلام و تفسير و قرائت و غير آنها ميباشند .

پاورقی 

 مداهنه : مزاج گوئی . خوشامدگوئی .  چاپلوسی

منبع : شیعه در اسلام